Op deze pagina vind u: anemie - bloedstollingsstoornissen - hemofilie - hyperlipidemie - leukemie - polycytemie - thalassemie - ziekte Van Glanzmann - ziekte von Willebrand. Voor snelzoeken op de pagina drukt u CTRL + F in op het klavier.
Anemie - bloedarmoede
Wat?
Bloedarmoede is een problematiek waarbij de patiënt ofwel te weinig rode bloedcellen bezit, ofwel bevatten de rode bloedcellen van de patiënt onvoldoende hemoglobine.
Wie? Risicofactoren?
Daaruit kunnen we meteen ook concluderen dat vegetariërs/veganisten meer risico lopen op anemie, eveneens mensen die (chronisch) ziek zijn, jonge vrouwen, mensen betrokken bij een ongeval, mensen die onevenwichtig eten en daarnaast ook nier-insufficiëntie patiënten.
Soorten?
Een paar types anemie zijn: aplastische anemie (waarbij het beenmerg geen stamcellen meer aanmaakt), hemolytische anemie (waarbij er teveel rode bloedcellen afgebroken worden), megaloblastische anemie (waarbij het lichaam tekort heef taan foliumzuur en vitamine B12), sikkelanemie (waarbij de rode bloedcellen een abnormale vorm hebben en dus onvoldoende hemoglobine kunnen vervoeren),...
Oorzaak?
De oorzaken van anemie zijn uiteenlopend:
Risico?
Die mensen lopen het risico dat ze het hart overbelasten en/of dat de weefsels te weinig voorzien worden van zuurstof.
Symptomen? Signalen? Klachten?
De patiënt zelf zal bleek, lusteloos, vermoeid en duizelig zijn. Men kan ook klagen over hartkloppingen, koude handen en/of voeten, concentratiepblemen en slaapproblemen.
Onderzoek?
Gelukkig kan men anemie eenvoudig nagaan door het nemen van een bloedstaal. In sommige gevallen zal de arts nog bijkomende onderzoeken aanraden om de oorzaak van de anemie na te gaan.
Behandeling
Ter behandeling van het probleem zal men u een paar praktische tips meegeven, voornamelijk op de voeding gericht. Om te beginnen kan men u aanraden om meer
- B12-rijke voeding te gebruiken.
- dat is terug te vinden in melk, kaas, eieren, lever, varkensvlees, rundsvlees...
- folumrijke voeding te verbruiken
- dat is terug te vinden in bladgroenten, nieren, kip, lever, rundsvlees, citrusvruchten,...
- ijzer-rijke voedingsproducten te genieten
- dat is terug te vinden in rundsvlees, varkensvlees, kalkoenvlees, nieren, abrikozen,...
Naast het aanpassen van uw voedingsgewoonten kan men u ook vb ijzertabletten voorschrijven. In gevallen van zware anemie kan een bloedtransfusie ook noodzakelijk zijn.
Bloedstollingsstoornissen
Wat?
Wanneer er een wondje op het lichaam aanwezig is, dan zullen de bloedplaatjes de nodige actie's ondernemen om de bloeding te stelpen. Bij bloedstollingsstoornissen kan dat om de één of andere reden niet.
Soorten?
Er zijn verschillende types bloedstollingsstoornissen zoals Hemofilie A (zie verder op deze pagina), Hemofilie B (zie verder op deze pagina), de ziekte von Willebrand (verder op deze pagina) en trombocytopenie (verder op deze pagina).
Oorzaak?
De oorzaak van bloedstollingsstoornissen kunnen lever-,of darmproblemen zijn. Ook een tekort aan bloedplaatjes of een afwijking aan een bloedstollings- gen kunnen zorgen voor bloedstollingsstoornissen.
Behandeling
Alle types bloedstollingsstoornissen moeten apart behandeld worden, onder leiding van een geneesheer. Daarvoor zal men eerst op zoek gaan naar de reden van het bloedstollingsprobleem.
Hemofilie
Wat?
Hemofilie is een aandoening waarbij het bloed uitzonderlijk moeilijk te stelpen is door het (al dan niet gedeeltelijk) ontbreken van de stollingsfactor. Een stollingsfactor is een eiwit dat in het bloedplasma aanwezig is en zorgt voor de stolling van het bloed.
Wie?
Het bijzondere aan deze ziekte is, dat vrouwen enkel drager kunnen zijn: de ziekte uit zich dus niet bij vrouwen. Zo zijn er ongeveer 1 op 10 000 westerlingen die ermee te maken heeft, en dan komt hemofilie A nog vaker voor dan hemofilie B.
Soorten?
We spreken van "hemofilie A" waarbij de stollingsfactor VIII ontbreekt, en van "hemofilie B" waarbij stollingsfactor IX ontbreekt.
Risico?
Blijft hemofilie onbehandeld, dan is de kans groot dat er steeds vaker spontaan optredende bloedingen zullen zijn. Wonden kunnen na verloop van tijd steeds moeilijker te stelpen zijn en het risico op nabloedingen bij kleine wondjes of na een operatie vergroot. Kleine wondjes, grote bloedingen en een groot bloedverlies.
Symptomen? Signalen? Klachten?
Hemofilie is te herkennen aan overgevoeligheid voor blauwe plekken, bloed in de urine, wondjes die héél moeilijk blijken te stelpen, blauwe plekken die groter zijn dan normaal, acuut zwellende spieren die heel pijnlijk aanvoelen.
Onderzoek?
Dankzij een bloedstollingstest kan men nagaan of er sprake is van hemofilie.
Hyperlipidemie - hypercholesterolaemie
Wat?
Onder hyperlipidemie verstaat men een overmaat (hyper) aan vetten (lipide): een verhoogd vetgehalte in het bloed.
Wie? Risicofactoren?
We merken dat hyperlipidemie voornamelijk aanwezig is bij mensen die aan diabetes (suikerziekte) lijden, last hebben van overgewicht, een hoge bloeddruk hebben of reeds een hoog cholesterolgehalte hebben.
Oorzaak?
De oorzaak van hyperlipidemie kan uiteenlopend zijn, een van de redenen kan een afwijkend gen zijn of erfelijkheid.
Symptomen? Signalen? Klachten?
De signalen die op hyperlipidemie kunnen wijzen zijn o.a gele rand rond de iris, borstkramp, etalagebenen, verlammingsverschijnselen,...
Preventie?
Wie last heeft van hyperlipidemie kan ook wat extra voorzorgsmaatregelen in acht nemen om de situatie te stabiliseren of te verbeteren: probeer er een gezonde leefstijl op na te houden waarin u op uw voeding let, waarin u regelmatig het cholesterolgehalte in het bloed laat controleren, zwaarlijvigheid tegengaat, stopt met roken en regelmatig beweegt. De risico's op grote problemen zullen anderzijds toenemen: een hartinfarct, atherosclerose,...
Leukemie - bloedkanker
Wat?
Het gaat hier om een verzamelnaam voor ziekten waarbij de witte bloedcellen razendsnel en ongecontroleerd delen. Ze woekeren rond het beenmerg en zorgen ervoor dat rode bloedcellen en bloedplaatjes geen ruimte meer krijgen om te ontspringen en te ontwikkelen.
Wie?
We merken wel dat acute leukemie vaker bij kinderen voorkomt, terwijl chronische leukemie vaker bij volwassenen voorkomt. Daarnaast krijgen mensen, die al eens behandeld geweest zijn met cytostatica gemakkelijker leukemie, ook mensen die in contact kwamen met chemicaliën en/of radio- actieve stoffen lopen meer risico.
Soorten?
Er zijn verschillende soorten types leukemie:
Acute leukemie Acute Lymfatische Leukemie (ALL)
- Hier zijn het onrijpe bloedcellen die chaotisch delen en woekeren, bloedcellen die oorspronkelijk lymfocyten moesten zijn. De cellen komen onrijp in de bloedbaan terecht waardoor het evenwicht van bloedcellen en bloedcelfragmenten verstoord wordt.
Acute Myeloïde Leukemie (AML)
Chronische leukemie Chronisch Lymfatische Leukemie (CLL)
- Hier zijn het onrijpe lymfocyten die chaotisch delen en woekeren.Deze onrijpe lymfocyten komen vroegtijdig in de bloedbaan terecht. Bovendien leven deze types lymfocyten ook langer dan de gemiddelde bloedcel waardoor het evenwicht in de bloedcellen en bloedcelfragmenten verstoord wordt.
Chronisch Myeloïde Leukemie (CML)
- Hier zijn het onrijpe granulocyten die zich choatisch delen en woekeren. Deze onrijpe granulocyten komen vroegtijdig in de bloedbaan terecht, nog voor ze volwaardige granulocyten zijn geworden. Het evenwicht in de bloedbaan wordt verstoord.
De indeling in "lymfatische" of "myeloïde" leukemie wordt gemaakt door het soort cel die de ziekte veroorzaakt. De indeling in "acuut" of "chronisch" wordt gemaakt doordat "acute" leukemie -verschijnselen snel ontwikkelen en dat "chronisch"-leukemie-verschijnselen langzamer evolueren.
Risico?
Na enige tijd kunnen de overgrote hoeveelheid onrijpe witte bloedcellen zich via de het bloed naar andere delen van het lichaam verspreiden, zoals naar de lymfeklieren, de organen, en andere weefsels. De risico's van leukemie zijn niet te onderschatten:
- Vermindering van de rode bloedcellen wat voor een moeilijk zuurstoftransport doorheen het bloed zorgt.
- Anemie (bloedarmoede, zie bovenaan deze pagina)
- Vermindering van witte, rijpe bloedcellen waardoor het lichaam is minder resistent is voor invloeden van buitenaf. Meteen is hiermee ook het risico op (steeds herhalende) infecties e.d vergroot.
- Vermindering van de bloedplaatjes waardoor wondjes moeilijker kunnen stelpen en genezen.
- Spontane in-en uitwendige bloedingen
Symptomen? Signalen? Klachten?
De symptomen beheersen bij de patiënten het merendeel van hun dagindeling:
- Zwelling van de milt
- Vermoeidheid
- Nachtelijk zweten
- Koorts
- Bleke huid
- Gewichtsverlies
- Terugkerende infectie's
- Anemie (zie bovenaan deze pagina)
- Acute in-of uitwendige bloedingen
- Bloedstollingsproblemen (zie bovenaan deze pagina)
- Lymfeklierzwellingen ter hoogte van de hals, liezen, oksels,...
- Koorts
- Verhoogde gevoeligheid voor blauwe plekken
Onderzoek?
Om te onderzoeken of u al dan niet aan leukemie lijdt, zal men een beenmergpunctie en bloedonderzoek aanraden. Van zodra men meer weet na de onderzoeken kan men een behandeling starten.
Behandeling
Dat kan door cytostatica (ook wel "chemotherapie" genoemd: medicijnen die abnormale cellen vernietigen of celgroei verhinderen), beenmergtransplantatie, stamceltransplantatie en bloedtransfusie's.
Polycytemie
Wat?
Polycytemie is een ziekte waarbij er meer rode bloedcellen worden aangemaakt dan normaal of waarbij de hoeveelheid bloedplasma afneemt.
Soorten?
Er zijn verschillende types polycytemie:
- primaire polycytemie
- hierbij maakt het beenmerg grotere hoeveelheden rode bloedcellen aan. Er is hier een oorzaak gekent
- secundaire polycytemie
- hierbij maakt beenmerg grotere hoeveelheden rode bloedcellen aan, door een laag zuurstofgehalte in het bloed
- stress polycytemie
- hierbij is de hoeveelheid rode bloedcellen gelijk maar neemt de hoeveelheid bloedplasma af.
Risico?
In het verleden is gebleken dat mensen met polycytemie vaker een beenmergziekte krijgen.
Symptomen? Signalen? Klachten?
De patiënt krijgt last van hoofdpijn, een rood gezicht met rode ogen, jeuk, opgezwollen milt en buikpijn.
Onderzoek?
Indien een onderzoek nodig blijkt, zal men een bloedproef, beenmergpunctie (om stukjes losse beenmergcellen weg te zuigen om verder te onderzoeken) en botboring (om een stukje beemerg en een stukje bot te verkrijgen voor verder onderzoek) aanraden.
Preventie?
Preventief op treden door een gezonde levensstijl toe te passen (vb voorkomen van overgewicht, evenwichtig en gezond trachten te eten, stoppen met roken, voldoende drinken,...)
Thalassemie
Wat?
Thalassemie is een vorm van bloedarmoede (anemie) waar er onregelmatigheden zijn met de hemoglobine (een type bloedeiwit).
Wie?
Het gaat hier om een afwijkend gen dat meegegeven is door de ouders en komt ook vaker voor bij mensen die rond het Middellandse Zee-gebied wonen.
Soorten?
We spreken van alfa thalassemie - die het vaakst voorkomt - en beta thalassemie. Bij de eerste vorm van thalassemie zijn er problemen met 1 of meerdere alfa-genen, terwijl bij beta thalassemie een minder of geen ontwikkeling is van de beta globine.
Oorzaak?
Bij thalassemie kan er minder zuurstof naar de weefsels gebracht worden. Dus krijgen deze weefsels minder zuurstof. Het lichaam zal -als reactie hierop- meer rode bloedcellen aanmaken (om het tekort aan zuurstof bij de weefsels op te vangen), zelfs op plaatsen waar het lichaam normaal geen rode bloedcellen aanmaakt (zoals in de milt). Daardoor zal het beenmerg vergroten omdat hij zoveel meer moet functioneren.
Symptomen? Signalen? Klachten?
De patiënten hebben symptomen als bleekheid, kortademigheid en gezwollen weefsels en/of organen.
Onderzoek?
Dankzij bloedonderzoek kan men al meer te weten komen.
Behandeling
Meestal bestaan de behandelingen uit het innemen van foliumzuur en deferoxamine (een product die de nieren meer ijzer laten produceren). Daarnaast kan men ook een beenmergtransplantatie en/of bloedtransplantatie aanraden.
Ziekte van Glanzmann - trombasthenie
Wat?
De ziekte van Glanzmann is een stollingsstoornis die wordt veroorzaakt door een afwijking aan de bloedplaatjes waardoor de bloedplaatjes niet in de mogelijkheid zijn om "te klitten" (wat nodig is voor het stelpen van een bloeding).
Wie?
Het is een weinig gekende erfelijke ziekte
Risico?
Hoe ernstiger de ziekte is, hoe moeilijker het bloed kan stelpen. In het ergste geval kan het bloed zelfs helemaal niet stelpen.
Behandeling
Bij de behandeling kan men (eventueel) bloedtransfusie's toepassen. In andere gevallen is dat helaas niet mogelijk omdat het lichaam ook antistoffen kan aanmaken tegen de cellen van de bloedtransfusie. Daarom is het in sommige gevallen noodzakelijk om een stamceltransplantatie toe te passen, maar dergelijke behandeling gaat niet over 1nacht ijs.
Ziekte von Willebrand
Wat?
De ziekte Von Willebrand lijkt sterk op hemofilie (ook op deze pagina), alleen gaat het over verschillende stofwisselingsfactors. De ziekte is ongeneeslijk
Wie?
De ziekte is erfelijk. Ondertussen is gebleken dat ongeveer 1 op 10 000 mensen aan deze ziekte lijden.
Oorzaak?
Bij deze ziekte zijn er problemen met de bloedplaatjes en met de Von Willebrand-factor (stollingseiwit). De ziekte kan ook veroorzaakt worden door een auto-immuunziekte.
Symptomen? Signalen? Klachten?
De ziekte kenmerkt zich door abnormale bloedingen, frequent voorkomende blauwe plekken, inwendige bloedingen, zware menstruatie's,...
Onderzoek?
Een onderzoek kan gebeuren aan de hand van een bloedafname.
