home

Het hart: pathologie (ziekten)

Op deze pagina vind u: acuut hartfalen - angina pectoris - aortaklepinsufficiëntie - aortaklepstenose - bacteriële endocarditis - boezemfibrilleren - boezemtachycardie - chronisch hartfalen - congestieve myocardiopathie - extrasystolen - hartblok. Voor snelzoeken op deze pagina drukt u CTRL en F ter gelijke tijd in op uw klavier.

Acuut hartfalen - hartspierzwakte - hartinsufficiëntie  - decompensatio cordis

Wat?

Acuut hartfalen is een aandoening waarbij het hart plots (acuut) minder goed functioneert. Meestal gaat het hier om de linker kant van het hart.

Wie?

Er zijn in Europa alleen al ongeveer 10 miljoen mensen die aan acuut hartfalen leiden, en meestal zijn dat mensen van boven het 65 jaar.

Risicofactoren? Oorzaken?

Er zijn risicofactoren die tot hartspierzwakte kunnen leiden, zoals bacteriële endocarditis (meer hierover verder op deze pagina), slecht werkende harkleppen, aangeboren hartafwijking, kransslagader verkalking, COPD , hartblok (ook hierover meer verder op deze pagina), chronisch hartfalen enz.

Symptomen? Signalen? Klachten?

De symptomen van hartspierzwakte zijn o.a ernstige kortademigheid, piepende ademhaling, bleekheid, zweten, hoesten met roze slijmen, verminderde eetlust, verwardheid, gezwollen enkels en/of voeten, misselijkheid, vochtophoping in de longen, angina pectoris... 

Onderzoek?

Men kan een paar onderzoeken doen om tot de diagnose van acuut harfalen te komen: ECG, bloeddrukonderzoek, echocardiografie, RX-stralen.

Preventie?

U kunt natuurlijk ook preventief te werk gaan door te proberen om een gezond en evenwichtig leven te leiden. Dat betekent dat u gezond en evenwichtig tracht te eten, probeert om hetzelfde dagritme aan te houden, regelmatig te bewegen en  de nodige stappen onderneemt bij zwaarlijvigheid.

Behandeling?

De behandeling van acuut hartfalen is erop gericht de pompfunctie van het hart opnieuw te verbeteren. Dat kunt u eveneens doen door een gezond en evenwichtig leven te leiden maar eveneens kan bepaalde medicatie u helpen. De dokter kan u diuretica voorschrijven, hartglycosiden, vaatverwijdende medicijnen, betablokkers, ACEremmers of angiotensine endotheline-receptoren.

Angina pectoris - hartkramp

Wat?

Angina pectoris is een naam die men geeft aan een typische pijn die men kan voelen in de borststreek. Angina pectoris op zich is geen ziekte, maar het is wel een signaal dat er iets foutloop in en/of rond het hart. Men noemt het ook wel eenvoudigweg "hartkramp".

Wie?

Hartkramp komt het meeste voor bij mannen, specifiek bij mannen ouder dan 60 jaar.

Oorzaak?

Een hartkramp wordt veroorzaakt door een slechtwerkende bloedtoevoer, waardoor het hart niet voldoende voorzien wordt van zuurstof. Automatisch gaan gifstoffen zich gaan opstapelen, wat zorgt voor de typische pijn. 

Risicofactoren?

Er zijn een paar risicofactoren die tot angina pectoris kunnen leiden zoals atherosclerose (zie verder op deze pagina), coronaire hartziekten, erfelijkheid, overgewicht, roken, vette voeding en weinig lichaamsbeweging.

Symptomen? Signalen? Klachten?

Een hartkramp voelt aan als een specifiek drukkend gevoel rond de hartstreek. Dat gevoel kan ook uitstralen naar de hals toe of naar de armen.

Onderzoek?

Een arts kan u aanraden om een ECG onderzoek te doen. Dankzij dat onderzoek kan men weten of u last heeft (gehad) van een hartkramp en of er eventueel ook hartschade geleden is.

Preventie?

U kunt zelf ook al een paar stappen ondernemen ter preventie van hartkramp zoals overgewicht voorkomen of een dieet volgen als u aan overgewicht lijdt, uw alcholgebruik beperken, stoppen met roken, vette voeding beperken en regelmatig bewegen.

Behandeling?

Als behandeling zal men u zowiezo aanraden om gezond te gaan leven (door o.a de tips die hierboven opgenoemd werden), maar daarnaast kan men u ook enkele medicijnen aanraden: betablokkers, bloedverdunners en nitraten zijn het meest gebruikelijk. In sommige gevallen kan men ook een operatie uitvoeren: het dotteren kan hier van toepassing zijn of een bypass.

Aortaklepinsufficiëntie - slecht werkende aortaklep

Wat?

"Insufficiëntie" staat voor "slecht werkend": in dit geval gaat het dus om de aortaklep die niet goed functioneerd. Het kan zijn dat de aortaklep niet (goed) sluit waardoor er nog bloed kan terug lekken op het moment dat de klep gesloten hoort te zijn.

Oorzaak? Risicofactoren?

We merken dat deze aandoening vaker bij mannen dan bij vrouwen voorkomt. Maar niet alleen het geslacht vormt een risicofactor, eveneens kan het hier gaan om een aangeboren aandoening, kan acuut reuma ook de oorzaak zijn van een slecht werkende aortaklep. Zelfs syfillis, een bacteriële endocarditis (verder op deze pagina) en de ziekte van Bechterew kunne bijdragen tot aortaklepinsufficiëntie.

Risico?

In normale omstandigheden zou de aortaklep de linkerkamer (linkeratrium) moeten afscheiden van de aorta. Als dat niet gebeurt, komt het bloed dat al in de aorta zat, terug in de linkerkamer (linkeratrium) terecht. Het gevolg hiervan is dat de hart harder moet pompen, waardoor het risico toeneemt op chronisch hartfalen (het regelmatig slecht werkend van het hart) of hypertrofie (het vergroten van het hart). 

Symptomen? Signalen? Klachten?

De symptomen zijn te herkennen aan kortademigheid - zelfs bij een kleine inspanning-, vermoeidheid, en het gevoel dat het hart meer inspanning moet leveren dan gewoonlijk.

Onderzoek?

Een arts kan ter controle altijd een ECG en/of echocardiogram en/of RX aanraden. 

Behandeling?

 De behandeling van aortaklepinsufficiëntie bestaat eruit om ACE-remmers te gebruiken (bloeddrukverlagende medicijnen) en eventueel kan me ook een operatieve behandeling toepassen door de aortaklep te vervangen door een donorklep. Een donorklep kan van dierlijke oorsprong zijn of men kan opteren voor een mechanische klep.

Aortaklepstenose - aortaklepverkalking

Wat?

Bij aortaklepstenose is de aortaklep vernauwd.

Wie?

De oorzaak van aortaklepinsufficiëntie kan aangeboren zijn, maar -bij oudere mensen- ligt de  oorzaak vaker bij het verkalken van de aortaklep. We merken dan ook dat de aandoening vaker voorkomt bij mannen boven 70 jaar.

Risico?

Het risico op chronisch hartfalen (ook op deze pagina terug te vinden) en hartritmestoornissen neemt toe.

Symptomen? Signalen? Klachten?

Het probleem bij deze aandoening is dat er soms geen klachten zijn. In sommige gevallen kan men wel last krijgen van angina pectoris (hoger op deze pagina terug te vinden), chronisch hartfalen (lager op deze pagina), flauwvallen, hartritmestoornissen en aanvallen van kortademigheid.

Onderzoek?

Men kan onderzoek doen naar aortaklepstenose aan de hand van een röntgenonderzoek, een echocardiogram, een dopplerechografie, een ECG of een hartkatherisatie. Uw arts zal samen met u beslissen wat voor u het beste van toepassing is.

Behandeling?

De behandeling bestaat uit het nemen van ACE-remmers (bloeddrukverlagende medicijnen), betablokkers (medicijn dat gebruikt wordt bij hartritmestoornissen), medicijnen tegen vochtophoping in de longen (longoedeem) en/of medicijnen tegen kortademigheid. Eventueel kan ook een operatieve behandelnig nuttig zijn: we hebben het dan over een bypass of het plaatsen van een kunstklep.

Bacteriële endocarditis

Wat? Risico?

De "endocard" is de binnenbekleding van het hart. De uitgang "itis" (zie het woord "endocarditis") wijst op een ontsteking. Concreet betekent bacteriële endocarditis dus dat de binnenwand van het hart ontstoken is door een bacterie. Het zijn meerbepaald de hartkleppen die ontsteken waardoor het risico tot atherosclerose én een hartinfarct toeneemt.

Wie?

Het is goed om te weten dat vooral mensen met een kunstklep meer risico lopen. Eveneens mensen met een slecht werkende hartklep, met een verminderde weerstand én mensen die in het verleden al te maken gehad hebben met een bacteriële endocarditis hebben meer kans om hier last van te krijgen.

Symptomen? Signalen? Klachten?

Het probleem van bacteriële endocarditis is dat de klachten van de patiënt niet altijd meteen naar een hartprobleem wijzen. De klachten waarover de meeste patiënten spreken zijn o.a langdurige koorts, nachtelijk zweten, vermoeidheid, pijnlijke gewrichten en hartkloppingen.

Onderzoek?

Er wel een paar onderzoeken die men kan aanbevelen zoals een echocardiografie en een bloedonderzoek.

Behandeling?

Wanneer men zeker is dat u aan een bacteriële endocarditis lijdt, kan men u antibiotica geven en/of opteren om een hartklep te vervangen.

Boezemfibrilleren - atriumfibrilleren

Wat?

Boezemfibrilleren is een hartritmestoornis waarbij de boezems (atrium) snel en chaotisch gaan samentrekken. Hierbij worden minder impulsen doorgegeven aan de AV knoop met als gevolg dat de kamers (ventriculum) sneller dan normaal werken. Door deze toestand zal de hartslag erg wisselend zijn: onregelmatig zowel in ritme als in kracht.

Wie?

Helaas is boezemfibrilleren een vaak voorkomend hartprobleem, maar meestal boven de 50jaar. We zien ook dat mannen vaker het slachtoffer zijn van boezemfibrilleren dan vrouwen.

Oorzaak? Risicofactoren?

Wie last krijgt van boezemfibrilleren kan dat merken aan kortademigheid (acuut), angina pectoris (bovenaan deze pagina) en hartkloppingen.

Risico?

De risico's tot hartproblemen stijgen drastisch: C.V.A, hartfalen (verder op deze pagina), hartinfarct en hypertrofie zijn niet ongewoon.

Symptomen? Signalen? Klachten?

Wie last krijgt van boezemfibrilleren kan dat merken aan kortademigheid (acuut), angina pectoris (bovenaan deze pagina) en hartkloppingen.

Onderzoek?

Dankzij die wetenschap kunnen we meteen ook preventieve maatregelen treffen door o.a het alcoholgebruik te beperken, regelmatig te bewegen, ... Men kan een onderzoek doen aan de hand van een ECG.

Behandeling?

Voor de behandeling van boezemfibrillen kan men u betablokkers (medicijn tegen hartritmestoornissen) voorschrijven en/of een antistollingsmiddel.

Boezemtachycardie - atriumtachycardie

Wat? Oorzaak? Symptomen? Signalen? Klachten?

De boezems zijn de 2 holtes bovenaan het hart, en "tachycardie" betekent dat het hart te snel laat. Boezemtachycardie is dus een versnelde hartslag die ontstaat door een probleem tussen de sinusknoop en de AV-knoop. Het hartritme bij boezemtachycardie ligt gemiddeld tussen 150 en 180 hartkloppingen per minuut. De patiënt krijgt symptomen zoals duizeligheid, versnelde hartkloppingen en angina pectoris (bovenaan deze pagina).

Wie?

We merken dat vooral kinderen en tieners hier last van hebben. Er zou ook sprake kunnen zijn van erfelijkheid of een aangeboren aandoening.

Risicofactoren?

We merken dat ook koffie en alcoholgebruik een boezemtachycardie kunnen uitlokken.

Onderzoek?

We kunnen een boezemtachycardie onderzoeken aan de hand van een ECG.

Behandeling?

De behandeling bestaat er ten eerste uit door gezonde levensgewoonten (regelmatig bewegen, regelmatig op algemene controle bij de huisarts, beperken van koffie-, en alcoholgebruikt etc) aan te nemen en eventueel kunnen er ook betablokkers (medicijnen tegen hartritmestoornissen) voorgeschreven worden.

Chronisch hartfalen - CHF

Wat? Risico?

Deze term duidt aan dat het hart verzwakt is en daardoor minder goed kan presteren. Het risico op atherosclerose en een hartinfact neemt hierdoor toe.

Wie?

CHF komt vaak voor (in Nederland zijn er ongeveer 200 000 patiënten) bij mensen boven het 60ste levensjaar.

Oorzaak? Risicofactoren?

De oorzaak van CHF ligt bij een hoge bloeddruk (hypertentie), bloedarmoede (anemie), hartklepproblemen, hyperthyreoïdie, COPD, coronaire hartziekten en cardiomyopathie (hartspierlijden). We merken ook dat mensen, die al eens last hadden van hartfalen, meer risico lopen op chronisch hartfalen

Symptomen? Signalen? Klachten?

De symptomen van hartfalen zijn kortademigheid, verminderde eetlust, gezwollen enkels/voeten en misselijheid.

Onderzoek?

De arts kan een onderzoek aanbevelen aan de hand van een ECG, een echocardiografie en X-stralen.

Preventie?

Om chronisch hartfalen te voorkomen dienen we gezonde levensgewoontes aan te wenden zoals stoppen met roken, alcoholgebruik te beperken, vette voeding te beperken, regelmatig te bewegen etc.

Behandeling?

De dokter kan dan behandeling starten aan de hand van betablokkers (medicijn tegen hartritmestoornissen), ACE-remmers (bloeddrukverlagende medicijnen), diuretica (stimuleert de vochtafdrijving) en asperines. In sommige gevallen is een harttransplantatie de enige oplossing.

Congestieve myocardiopathie

Wat?

Congestieve myocardiopathie is een ziekte waarbij de hartspier beschadigd is en zichzelf vergroot om het functie-tekort aan te vullen.

Wie?

Het zijn meestal mannen van boven de 45 jaar die met deze ziekte te maken krijgen.

Oorzaak? Risicofactoren?

De oorzaak kan aangeboren zijn, en men merkte ook dat mensen die reeds een mycarditis (hartspierontsteking) gehad hebben, vatbaarder zijn voor deze ziekte. Een risicofactor tot het verkrijgen van congestieve myocardiopathie is een overmatig alcoholgebruik.

Risico?

De risico's zijn groot: hartfalen (ook op deze pagina te zien), hartklepinsufficiëntie (ook op deze pagina te zien), hartritmestoornissen en een trombose. 

Symptomen? Signalen? Klachten?

De patiënt krijgt te maken met kortademigheid (dyspnoe), hartkloppingen, vermoeidheid en gezwollen enkels.

Onderzoek?

Een onderzoek kan men doen aan de hand van een ECG, een bloeddrukonderzoek, een echocardiografie en eventueel ook een RXscan.

Preventie?

We kunnen zelf ook preventief optreden tegen de ziekte door gezonde levensgewoonten aan te wenden zoals het beperken van alcoholgebruik, het beperken van vette voeding, regelmatig te bewegen, regelmatig op algemene controle gaan bij de huisarts etc.

Behandeling?

Wanneer de arts tot de diagnose komt, zal hij de patiënt aanraden om betablokkers (medicijnen tegen hartritmestoornissen) te nemen, ACE-remmers (bloeddrukverlagende medicijnen) en/of antistollingsmedijnen. Eventueel kan ook een operatieve behandeling: een harttransplantatie, noodzakelijk zijn.

Extrasystolen

Wat?

Bij extrasystolen maakt het hart een "extra" hartslag die ongecontroleerd en onregelmatig is. Door de extra hartslag kan de volgende "normale" hartslag langer op zich laten wachten. Extrasystolen kunnen zowel in de boezems als in de kamers plaatsvinden.

Wie?

Tot slot is het nuttig om weten dat het meestal kinderen, tieners en ouderen zijn die er last van krijgen.

Oorzaak? Risicofactoren?

De oorzaak van extrasystolen kan een coronaire hartziekte zijn, dus is het goed om een onderzoek te doen: een ECG of een onderzoek naar coronaire hartziekten. Er zijn factoren die het verkrijgen van extrasystolen kunnen uitlokken zoals roken, overmatig alcoholgebruik en koffiegebruik.

Risico?

Meestal zijn extrasystolen ongevaarlijk.

Symptomen? Signalen? Klachten?

Ze brengen dikwijls vervelende symptomen met zich mee: de patiënt heeft het idee dat z'n hart krachtiger klopt dan normaal en voelt ook die "extra" hartslag.

Behandeling?

De dokter zal u wellicht betablokkers (medicijnen tegen hartritmestoornissen) voorschrijven.

Hartblok

Wat?

Hartblok is een ziekte waarbij alle impulsen die van de boezems komen en naar de kamers worden gezonden, uitvallen. Het gevolg is dat het hart te traag samentrekt (bradycardie) en er zodoende weefsels beschadigd kunnen worden.

Wie?

In de meeste gevallen zijn het ouderen die hiermee te kampen krijgen. 

Oorzaak? Risicofactoren?

De oorzaak van hartblok ligt meestal bij een coronaire hartziekte of een andere hartaandoening. Roken, vette voeding, weinig lichaamsbeweging en overgewicht zijn natuurlijk ook niet bevorderlijk.

Risico?

Bradycardie is zowiezo niet gezond, maar daarnaast verhoogd ook het risico tot hartinfarct, weefselbeschadiging en een hartstilstand.

Onderzoek?

De dokter kan u ook een ECG aanraden voor de nodige informatie om een behandeling op te starten.

Zie ook op deze website: (bouw) anatomie van het hart - werking (fysiologie) van het hart

HOME