^home

Hormonen en klieren: pathologie (ziekten)

Op deze pagina vind u: diabetes - menopauze - snel werkende schildklier - traag werkende schildklier. Voor snelzoeken op deze pagina drukt u CTRL en F ter gelijke tijd in op uw klavier.

Diabetes mellitus

Wat?

Diabetes is een stofwisselingsziekte waarbij het lichaam onvoldoende energie kan halen uit de opgenomen suikers. Het is een ziekte waar helaas nog veel misverstanden over zijn.

Wie? Risicofactoren?

Diabetes kan bij iedereen voorkomen, maar er zijn wel enkele risicogroepen: 

• Kinderen (jeugddiabetes)
• Ouderen  (ouderdomsdiabetes)
• Zwangere vrouwen (zwangerschapsdiabetes)
• Zwaarlijvigen - obesitaspatiënten

Soorten?

Er zijn meerdere soorten diabetes, hier onder bespreek ik kort de twee meest voorkomende vormen van diabetes:

• Diabetes type 1:
  Is een vorm van diabetes waarbij er té weinig of géén insuline wordt aangemaakt door het lichaam. Insuline is een hormoon dat aangemaakt word door het lichaam om suiker te kunnen opnemen in de cellen en deze om te zetten tot een bruikbare energiebron. Deze vorm van diabetes vind men vooral bij jeugdigen.
• Diabetes type 2:
  Is een vorm van diabetes waarbij het lichaam ongevoelig is geworden voor de werking van insuline of waarbij het lichaam een tekort ervaart aan insuline. Dit type diabetes heet men in de volksmond "ouderdomsdiabetes" (omdat, zoals de naam al zegt, dit type diabetes vaker voorkomt bij ouderen). Diabetes type 2 kent de laatste jaren een sterke opmars, wat ten dele te wijten is aan de vergrijzing van de bevolking

Symptomen? Signalen? Klachten?

• Droge mond
• Vaak moeten plassen
• Vermoeidheid
• Vermageren (terwijl je dezelfde hoeveelheid eet)
• Bleke huidskleur 
• Steeds herhalende ontstekingen (vooral blaasontstekingen)
• Witte, vaginale uitscheiding (door vaginale schimmels)
• Hoofdpijn
• Beven, snel koud hebben
• Stemmingswisselingen
• Gezichtsproblemen: onscherp zien, vermoeide ogen
• Dorst

Onderzoek?

Om te onderzoeken of de persoon in kwestie al dan niet te maken heeft met diabetes, zal men kiezen voor een bloedprik. Men neemt een druppeltje bloed af (meestal ter hoogte van de vinger) en zal aan de hand van een meetapparaatje kunnen nagaan hoe hoog het suikergehalte in het bloed is. Hoe hoger dat suikergehalte in het bloed, hoe groter kans op diabetes want wanneer het bloedsuikergehalte in het bloed te hoog is, betekent dat dat het lichaam ofwel de suikers niet opgenomen heeft ofwel dat het lichaam onvoldoende gevoelig is voor de opname van de suikers uit het bloed. Om van diabetes te kunnen spreken moet men de test meermaals gedaan hebben, op verschillende tijdstippen uitgevoerd hebben én moet het bloedsuikergehalte boven de 6,9mmol/l zijn (bij nuchterheid) in Nederland of 126mg/dl in België.

Preventie?

• Opgepast met zwaarlijvigheid: eventueel dieet volgen o.l.v huisarts en/of diëtist.
• Regelmatig het suikergehalte in het bloed laten controleren
• Regelmatig bewegen
• Ken je lichaam
• Gezonde en gevarieerde voeding
• Informeer jezelf (via huisarts, zelftests om te weten of je tot een risicogroep behoort etc)

Behandeling?
Opgepast met zwaarlijvigheid: eventueel dieet volgen o.l.v huisarts en/of diëtist.
Regelmatig het suikergehalte in het bloed laten controleren
Regelmatig bewegen
Ken je lichaam
Gezonde en gevarieerde voeding

Er bestaan medicijnen die het lichaam opnieuw gevoelig maken voor de opname van glucose in de cellen en er bestaan ook medicijnen die de functie van de alvleesklier verbeteren/bijsturen. De huisarts beslist welke medicijnen in uw geval de beste zijn.

Insuline-prik: in sommige gevallen helpen de twee bovenstaande  behandelingsmethoden niet en moet men insuline inspuiten. De patiënt kan dit ook zelf doen

Menopauze - overgang

Wat? Wie?

Het woord menopauze staat voor de overgang van de vruchtbare jaren naar de onvruchtbare jaren. Het is een natuurlijk gebeuren die bij elke vrouw op rijpere leeftijd voorkomt, meestal is dat rond het 50ste levensjaar. De ene vrouw is al wat sneller in de menopauze dan de andere.

Soorten?

Men tracht de menopauze in 3 fases in te delen: de perimenopauze is de periode voor de menopauze, wanneer de eerste symptomen optreden én de periode kort na de menopauze. De postmenopauze zijn de jaren na de menopauze. Tot slot is er nog de kunstmatige menopauze waarmee men verwijst naar de menopauze die ingetreden is door externe oorzaken zoals het wegnemen van de baarmoeder, bestralingen voor kanker,... Door die zaken kan ook de menopauze (vervroegd) intreden.

Oorzaak?

De hormoon productie neemt geleidelijk aan af waardoor de lichamelijke activiteiten voor de vruchtbaarheid en de zwangerschap ook verdwijnen. Dat betekent echter niet dat men meteen mag stoppen met het gebruik van anticonceptie! Spreek hierover met de arts!

Sommige vrouwen merken weinig van de overgang die ze beleven, anderen ervaren verschillende storende signalen. Het is zeker en vast een fabeltje dat elke vrouw een hele hoop klachten krijgt. Let ook dat je niet alle klachten meteen op de menopauze afschuift. Wanneer je specifieke klachten hebt, ga je best naar de huisarts om te onderzoeken of de symptomen wel van de menopauze voortkomen. Rond de leeftijd van 50 jaar zijn er ook vaak veranderde levensgewoonten en veranderd medicijngebruik  (kinderen verlaten het nest, zorg voor grootouders, inname van bloedverdunners,...) die kunnen bijdragen aan gelijkaardige klachten)

• Veranderende menstruatie's
  • Veranderde hoeveelheid (vb vroeger weinig bloedverlies, nu veel of omgekeerd)
  • Veranderde periodes (vb vroeger 1 keer per maand, nu plots meerdere keren onvoorzien bloedverlies)
  • Veranderde duur (vb vroeger 1 week durende menstruatie's, nu 2 dagen of 9dagen)
• Veranderde stemmingen
  • Prikkelbaarheid
  • Verminderde zin in seks
  • Vermoeidheid
  • Negatieve gedachten
• Lichamelijke klachten
  • Vapeurs: warmte-opwellingen die zonder oorzaak optrede en vooral in het gezicht voorkomen
  • Vaker transpireren
  • Spierpijn
  • Gewrichtspijn
  • Vaker hoofdpijn hebben
  • Vaginale droogheid

Behandeling?

Voor de menopauze hoeven niet metee medicijnen voorgeschreven te worden omdat het hier niet gaat om een ziekte. Maar het is wel steeds raadzaam om de huisarts op te zoeken om te weten of er geen andere reden is voor de klachten en om eventueel een middel voor te schrijven als u hevige hinder ondervind van de symptomen. Het belangrijkste is en blijft dat mensen in de menopauze gezond blijven eten én dagelijks trachten een dertigtal minuten te bewegen.

Snel werkende schildklier - hyperthyreoïdie

Wat?

Met een "snel werkende schildklier" bedoelt men een schildklier die té veel schildklierhormoon aanmaakt.

Wie?

Gebleken is, dat vrouwen het vaakst last hebben van de aandoening.

Oorzaak?

Er zijn verschillende oorzaken mogelijk: eerst en vooral zijn er medicijnen die kunnen zorgen voor een versnelde schildklierwerking. Daarnaast kan er ook sprake zijn van de ziekte van Graves (auto-immuunziekte waarbij het lichaam stoffen aanmaakt tegen de schildklier). Ook een afwijking aan de schildklier zelf kan een oorzaak zijn.

Risico?

Wie dit probleem onbehandeld laat, heeft meer kans op hart-en vaatziekten, depressie,...

Symptomen? Signalen? Klachten?

• Mogelijke zwelling ter hoogte van de schildklier
• Vaker transpireren
• Zenuwachtigheid
• Prikkelbaarheid
• Vermoeidheid
• Versnelde hartslag
• Gewichtsverlies
• Meer eetlust
• Koude gevoel
• Slapeloosheid

Onderzoek?

Door het afnemen van een bloedmonster kan men al veel informatie verkrijgen die bepalend zal zijn voor de behandeling. Men kan ook een echografisch onderzoek voorstellen om de schildklierwerking in beeld te brengen.

Behandeling?

De behandeling bestaat in de meeste gevallen uit medicijnen maar men kan ook werken met radioactief jodium (die de schildklier nodig heeft) en met chirurgie. Men zal trachten de hoeveelheid schildklierhormoon in het lichaam te normaliseren en stabiliseren. Daarnaast zal men ook trachten de hoeveelheid schildklierhormoon in balans te houden. Een behandeling is hoe dan ook noodzakelijk en de opvolging van het probleem zal aanbevolen worden.

Wat?

Een traag werkende schildklier produceert minder schildklierhormoon dan zou moeten.

Oorzaak? Wie?

Een traag werkende schildklier kan aangeboren zijn. In andere gevallen kunnen medicijnen ook de veroorzakers zijn van het probleem. Uit onderzoeken blijkt dat een ontsteking van de schildklier, door aanvallen van het lichaam op de eigen schildklier, de vaakst voorkomende oorzaak is. Men heet dit ook de ziekte van Hashimoto.

Soorten?

• De schildklier maakt te weinig schildklierhormoon aan
• Een probleem met de hypofyse die verantwoordelijk is voor de schildklier

Symptomen? Signalen? Klachten?

• Haaruitval
• Broze nagels
• Bloedarmoede (anemie)
• Stemmingswisselingen
• Menstruatieveranderingen
• Vruchtbaarheidsproblemen
• Lage bloeddruk
• Hoog cholesterolgehalte
• Koude gevoel
• Lage lichaamstemperatuur
• Concentratieproblemen
• Verminderde eetlust
• Verminderde zin in seks
• Droge huid
• Vermoeidheid

Onderzoek?

Eerst en vooral komt hier een bloedprik aan te pas waarbij men kan zien hoe het gesteld is met het schildklierhormoon-gehalte in het bloed.

Behandeling?

Men kan u jodium voorschrijven wat in een korte termijn bijdraagt tot het verminderen van de klachten.

_HOME