home

De spijsvertering: anatomie (bouw)

Samenstelling van het spijsverteringsstelsel

Het spijsverteringsstelsel bestaat uit verschillende delen:

  • Mond (cavum oris)
    • Lippen
    • Tanden
    • Tong
    • Speekselklieren
    • Hard & zacht gehemelte
    • Slijmvlies (mucosa)
    • Strotklepje (epiglottis)
  • Keelholte (pharynx)
  • Slokdarm(oesophagus)
  • Maag (gaster)
    • Maagingang (pars cardiaca)
    • Maagzak of maaglichaam (corpus gastricum)
    • Maaguitgang (pylorus)
  • Alvleesklier (pancreas)
  • Galblaas (visica fellea)
  • Dunne darm
    • Twaalfvingerige darm (duodenum)
    • Nuchtere darm (jejunum)
    • Kronkeldarm (ileum)
  • Blinde darm (caecum)
  • Dikke darm (colon)
    • Opstijgende dikke darm (colon ascendens)
    • Linker bocht (flexura sinistra)
    • Dwarslopend stuk dikke darm (colon transversum)
    • Rechter bocht (flexura dexter)
    • Neerdalend stuk dikke darm (colon descendens)
    • S-vormig deel van de karteldarm (colon sigmoideum)
  • Endeldarm (rectum)
  • Aars (anus)

Bouw van het spijsverteringsstelsel

  • Mond
    • De mond is omgeven door wangen en eindigd in lippen. Bovenaan word de mond gescheiden van de neusholte door het gehemelte. Vooraan de mond vinden we het harde gehemelte, achteraan de mond vinden we het zachte gehemelte. In de mond vinden we 3 paar grote speekselklieren die gemiddeld 1.5liter speeksel producereren. De mondholte zelf is omgeven door een slijmvlies.
  • Tanden
    • Bij een kind tellen we 20 tanden, maar van een volwassene zijn het er meer: 32 in totaal. De overgang van het melkgebit naar het gebit van een volwassene gebeurt tussen het 7de en 14de levensjaar. In de mond zijn er verschillende soorten tanden aanwezig: we onderscheiden de snijtanden, hoektanden, ware kiezen, valse kiezen en wijsheidstanden. Elk van die tanden is hetzelfde opgebouwd. Ze bestaan uit een kroon, hals, wortel, tandbeen, cement, tandholte, zenuw, aanvoeren bloedvat en afvoerend bloedvat. En elke tand steekt vast in het kaakbeen, dat omrand is door tandvlees (gingiva). De kroon is het stuk dat zichtbaar is aan de tand, en wat bedekt is met glazuur (email). De hals zit in het tandvlees, en is niet bedekt met glazuur met wel met het zogenaamde "cement". En tot slot is er de wortel die volledig in het kaakbeen ligt en dus niet zichtbaar is voor het blote oog.
  • Tong
    • De tong (glossa, lingua) is een stevige spier die terug te vinden is in de mond, onder een dikke laag slijmvlies. Op de tong kunnen we tongpapillen terugvinden.
  • Speekselklieren
    • Er zijn verschillende soorten speekselklieren in de mond die benoemd worden naar de plaats waar ze gelegen zijn. Met die wetenschap spreken we van ondertongspeekselklieren (glandulae sublinguales), onderkaakspeekselklieren (glandulae submandibulares), oorspeekselklieren (glandulae parotideae).
  • Keelholte
    • Dit is de grens tussen de mond en de slokdarm/luchtpijp. We kunnen er een strotklepje terugvinden. De keelholte (pharynx) kan men indelen in de neus-keelholte (nasofarynx), de mond-keelholte (orofarynx) en het strottenhoofd-keelholte (laryngofarynx) gedeelte. De neusamandelen bevinden zich in de neus-keelholte, de keelamandelen bevinde zich in de mond-keelholte.
  • Slokdarm
    • De slokdarm (oesophagus) is gelegen achter de luchtpijp. Het is een 25cm lange buis die start in de keelholte en eindigd ter hoogte van de maag. De wand van de slokdarm is opgebouwd uit verschillende lagen: het slijmvlies (mucosa), de bindweefsellaag onder het slijmvlies (submucosa) en het gespierde wanddeel (muscularis).
  • Maag
    • De maag is als het ware een verwijdend deel van de slokdarm. Hij is gekromd en "zakvormig". De maag kan ook worden ondergedeeld in verschillende delen: de maagmond  (cardia) waar het voedsel van de slokdarm kan binnenkomen in de maag, de maagzak (fundus), het maaglichaam (corpus) en het maagportier (pylorus). Men geeft de "bochten" die de maag vertoont ook een specifieke naam: bovenste bocht (curvatura minor) en de onderste bocht: curvatura major). In de maag zelf zitten een paar verschillende lagen: het slijmvlies (mucosa), de bindweefsellaag (submucosa), en de spierlaag (muscularis). In de maag zal het maagsap worden geproduceerd. Dat is een hoeveelheid van 2 liter per etmaal. Dat maagsap bestaat uit water, slijmen, zoutzuur en enzymen.
  • Dunne darm
    • De dunne darm is misschien wel dun, maar daarom niet minder lang. Ze is in totaal 3 tot 4 meter lang en is in te delen in verschillende stukken waarvan we het eerste deel de twaalfvingerige darm heten, het volgende deel heten we de nuchtere darm en tot slot hebben we de kronkeldarm. De wand van de dunne darm is bedekt met een slijmvlies.
  • Dikke darm
    • De dikke darm begint, waar de dunne darm eindigt en ligt als het ware rond de dunne darm. In totaal is hij ongeveer 150cm lang. Men kan de darm onderdelen in het stijgende (colon ascendens), neerliggende (colon transversum) en dalende (colon descendens) stuk. Het laatste deel van de dikke darm eindigt dan in de anus. In de dikke darm bevinden zich darmvlokken, een dik slijmvlies en verschillende bacteriën die men de "darmflora" noemt.  

HOME