^home

De spijsvertering: pathologie (ziekten)

AANDACHT: hieronder zullen een paar spijsverterings-aandoeningen uit de doeken gedaan worden. In elke tekst vind u: wat, wie, oorzaak (en/of risicofactoren), symptomen, onderzoek, preventie, behandeling van elke spijsverterings-aandoening. Wilt u snel iets opzoeken op deze pagina druk dan CTRL + F. Cursief gedrukte woorden in onderstaande tekst kunt u aanklikken voor meer info.

Aambeien - hemorroïden

De naam "aambeien" staat voor een aandoening waarbij de bloedvaten in de endeldarm zijn gaan uitzetten door het "drukken" tijdens de stoelgang. Het gaat dus om spataders ter hoogte van de endeldarm, nabij de anus. De oorzaak ligt dus bij een verhoogde druk in de endeldarm en/of ter hoogte van de anus. De patiënt krijgt pijn bij de ontslasting, heeft een nijpend of branderig gevoel bij de aars, heeft jeuk, een geïrriteerde aars en er kan ook bloed bij de ontlasting te zien zijn. Aambeien komen vaak voor, vooral bij vrouwen die pas bevallen zijn, mensen die veel laxeermiddelen gebruiken, oudere mensen en mensen die stoelgangsproblemen hebben. Met die wetenschap kunnen we al meteen een paar preventieve maatregelen nemen zoals niet té hard persen bij de stoelgang, aandacht besteden bij vrouwen die pas bevallen zijn en geen overmatig gebruik van laxeermiddelen. Voor mensen die vaak last hebben van aambeien kunnen deze tips ook wel helpen: draag katoenen ondergoed, neem regelmatig een warm bad, probeer regelmatig van houding te veranderen en zorg voor een gezonde en evenwichtige voeding. Meestal blijven aambeien bij ongemakken, maar soms kunnen toch vrij hevige bloedingen ontstaan. Ook voor kinderen zijn aambeien vervelend: door de pijn kunnen ze weigeren of bang zijn om nog naar het toilet te gaan. Dat zorgt op zijn beurt natuurlijk voor opstopping. Voor de behandeling kan men u 3 verschillende methodes aanraden: ofwel kan men de uitgezakte zwellichaampjes terugbrengen in de aars, kan men de zwellichaampjes dichtschroeien of kan men door middel van een inspuiting ook de zwellichaampjes terug aan het slijmvlies hechten. Overleg met uw arts voor een goede oplossing.

Buikgriep - gastro enteritis

Buikgriep is een zeer besmettelijke vorm van diarree (verder op deze pagina) waartegen men resistent kan worden door er eenmaal mee in aanraking geweest te zijn. Meestal zijn (verschillende) virussen de oorzaak van buikgriep, maar in sommige gevallen kan ook een bacterie of een parasiet voor de last zorgen. Mensen die daarnaast onder stress staan, een verminderde afweer hebben, roken en een verhoogd alcoholgebruik hebben lopen meer kans tot buikgriep dan andere mensen. Ook kinderen en bejaarden zijn vatbaarder. Men krijgt last van diarree omdat de slijmvliezen in de maagwand ontstoken en geïrriteerd zijn. De patiënt krijgt klachten zoals misselijkheid, braken, vermoeidheid, diarree, krampen, koorts en een verminderde eetlust. Qua preventie is eerst en vooral is een goede toilethygiëne belangrijk. Hieronder verstaan we: de handen goed wassen na een toiletbezoek, een hygiënisch toilet enzovoort. Het moet weliswaar gezegd zijn dat gewoon de handen wassen niet voldoende is om besmetting te voorkomen. Want het is al meermaals gebleken dat, zelfs na het wassen van de handen, er toch besmetting plaatsvind door miniscule kleine deeltjes die achterblijven op de kraan, de lavabo, de deurklink, telefoon etc. Uiteraard is het ook belangrijk om het toilet goed te reinigen nadat de patiënt er gebruik van gemaakt heeft. Zoniet, lopen de andere gezinsleden ook risico tot buikgriep. Goede keukenhygiëne kan hier ook een grote rol spelen: denk maar aan handen wassen voor het eten, rauwe vleeswaren zorgen sneller voor besmetting, materialen niet gebruiken voor onbereide én bereide voedingswaren etc. De behandeling bestaat uit voldoende drinken (dit is zeker belangrijk bij baby's, zwangere vrouwen en ouderen), gezonde voeding gebruiken en stoppen met laxerende of stoppende medicijnen. Blijft de buikgriep dagenlang aannemen of zorgt deze voor een grote overlast, dan kunt u ook een huisarts raadplegen. Mensen die in de voedings-of sociaal/medisch sector werken kunnen best meteen contact opnemen met de huisarts.

Coeliaki - glutenintolerantie

Coeliaki (seulieaakie uitgesproken) is een erfelijke aandoening die zorgt voor overgevoeligheid van de darmen of de huid voor gluten. Gluten zijn eiwitten die terug te vinden zijn in veel voedingswaren. Bij coeliaki-patiënten maakt het lichaam antistoffen aan tegen gluten. Deze allergische reactie beschadigd het slijmsvlies van de dunne darm. Doordat de dunne darm beschadigd is, zal de patiënt moeilijker voedingsstoffen opnemen zoals vitaminen, mineralen etc. De gluten kunnen de darmvlokken dusdanig kapot maken dat dit echt een ongeneeslijk, chronisch probleem vormt. De diagnose is erg moeilijk te stellen. De meest vookomende onderzoeken zijn bloedonderzoek (waarin antistoffen tegen de gluten kunnen te vinden zijn) en een dunne darmbiopsie (het afnemen van een stukje slijmvlies uit de dunnedarm wand voor een onderzoek in het lab). Iemand met coeliaki zal last hebben van een verminderde eetlust, overgeven, diarree, vermageren, bloedarmoede, menstruatiestoornisen, malaise, sterk ruikende ontlasting, constipatie (verder op deze pagina) en vermoeidheid. Om ervoor te zorgen dat de patiënt zo weinig mogelijk hinder ondervind van de ziekte, kan men u een paar tips geven over de voeding. 

• Voeding met gluten
  • tarwe
  • rogge
  • gerst
  • spelt
  • haver
  • tamut
• Voeding zonder gluten 
  • maïs
  • rijst
  • boekwijt

Het is dus duidelijk dat het menu van een coeliaki-patiënt goed wordt ingekort. De arts zal naast het voorleggen van dit dieet ook corticosteroïden geven. In sommige gevallen kan het ook noodzakelijk zijn om een voedingsinfuus te krijgen.

Colitis ulcerosa

Colitis Ulcerosa is een ziekte waarbij er ontstekingen en zweren ontstaan in de dikke darm. Colitis ulcerosa lijkt erg op de ziekte van Crohn (verder op deze pagina), met het verschil dat colitis ulcerosa enkel slijmvlies ontstekingen heeft aan de dikke darm. Doordat de ontstekingen eerder oppervlakkig zijn, is de pijn meestal ook minder. Net als bij de ziekte van Crohn moeten mensen met colitis ulcerosa heel vaak naar het toilet voor diarree , hebben ze vaak last van gewichtsverlies, hebben ze minder eetlust, hebben ze vaak koorts, is er bloed of slijm in de stoelgang te vinden enz. Gebleken is dat vooral mensen die gestopt zijn met roken, hier last van ondervinden. Helaas is hier ook de oorzaak nog niet gekend. Net als bij de ziekte van Crohn, bestaat de oplossing vooral uit medicijnen.

Constipatie

Constipatie of verstopping is een vaak voorkomend probleem waar men zelf veel kan aan doen. Bij constipatie ondervind de patiënt problemen bij de ontlasting. Dat kan gaan over een té harde stoelgang, te weinig stoelgang maken, pijn bij de onlasting, onregelmatige stoelgang, veranderde stoelgang of erg droge stoelgang. Men kan pas van constipatie spreken als de patiënt minder dan drie keer per week ontlasting heeft.  De risicofactoren of oorzaken kunnen weinig lichaamsbeweging zijn, maar eveneens erg haastig naar het toilet gaan, te lang wachten om naar het toilet te gaan, verkeerd dagritme, weinig drinken, overmatig gebruik van laxeermiddelen, gehaast eten, een veranderd eetpatroon, zwangerschap, darmobstructie (darmverstopping), anale kloven, ziekte van Crohn enz. We kunnen preventief optreden door een gezonde levenswijze toe te passen. De voeding kan natuurlijk ook een handje helpen:

• Laxerende voeding
  • Karnemelk
  • Yoghurt
  • Peperkoek
  • Stroop
  • Druiven
  • Pruimen
  • Peren
  • Vijgen
  • Dadels
  • Frambozen
  • Aardbeien
  • Noten
  • Havermout
  • Muesli
  • Volkoren ontbijtkoeken
  • Volkoren rijst
• Stoppende voeding
  • Banaan
  • Beschuit
  • Witte rijst
  • Rode wijn
  • Meel
  • Melk
  • Eieren
  • Wit brood
  • Kaneel
  • Witte rijs
  • Bosbessensap
  • Toast

Diarree

Diarree is de term die men gebruikt wanneer men het heeft over té vloeibare ontlasting óf als men vaker ontlasting heeft dan normaal. Meestal gaat diarree na een twee tot drietal dagen vanzelf voorbij, als dat niet het geval is, dan is het beter om de huisarts te contacteren. Men spreekt van "chronische diarree" als deze langer dan 2 weken aansleept. Als diarree langdurig aansleept en niet voldoende gecompenseerd wordt met de opname van vocht, kan men te maken krijgen met uitdroging (dehydratatie). Vooral bij baby's, peuters, kleuters en bij ouderen is de kans groot op deshydratatie. Bepaalde medicijnen zijn ook minder werkzaam nadat er diarree geweest is bij de patiënt (denk maar aan de pil). Diarree zorgt er ook voor dat bepaalde mineralen, vitamines en voedingsstoffen te weinig (of niet) opgenomen worden door het lichaam. De klachten die de patiënt onwikkelt zijn winderigheid, opgeblazen gevoel, vaker moeten ontlasten, buikpijn en een ongemakkelijk gevoel in de buik/darmen.Een paar uitlokkende factoren voor het krijgen van diarree zijn onderandere stress, eenzijdige voeding, overmatig gebruik van vitamines, afwijking in de darmwand, een infectie, bedorven of besmet voedsel nuttigen, te vette maaltijden en als bijwerking van sommige geneesmiddelen. Diarree is niet direct een reden om naar een huisarts te stappen tenzij die blijft aanhouden en abnormale symptomen met zich meebrengt. De arts al  een paar tips geven inzake de aanpassing vna de levenswijze. Die kunnen bijvoorbeeld zijn: leren omgaan met stress, evenwichtige en gevarieerde voeding verbruiken, alcoholgebruik beperken, geen abrupte veranderingen in het voedingspatroon toepassen, opgepast met bepaalde medicijnen, voldoende water drinken. Het is ook gebleken dat havervlokken, rijpe bananen en geraspte appels goed zouden zijn tegen diarree. Eventueel kan men u ook een paar geneesmiddelen voorschrijven.

Reflux - het zuur

Men spreekt van "het zuur" wanneer maagsap terugkeert in de slokdarm (oesophagus). Wanneer dat maagvocht terugkeert in de slokdarm kan dat voor erg onaangename smaken/gevoelens zorgen. De oorzaak van reflux ligt meestal bij de sluitspier die de slokdarm moet scheiden van de maagingang. Wanneer deze slecht functioneerd is er meer kans op reflux. Er zijn veel mensen die regelmatig last hebben van het zuur, maar zwangere vrouwen en baby's lopen het meest risico. De patiënt zal pijn aan de maag hebben, een vreemde smaak in de mond krijgen, slikproblemen ondervinden en voelen dat het voedsel terugkeert naar de mond (regurgitatie). Inmiddels is gebleken dat roken, zwaarlijvigheid, het gebruik van alcohol, het gebruik van zware maaltijden en het gebruik van bepaalde geneesmiddelen niet bevorderlijk werken voor reflux. Eventueel kan de arts een onderzoek  aanraden, dat is meestal een endoscopie. Hebt u veel last van reflux, dan kan uw arts medicijnen voorschrijven die de zuurtegraad in de maag laat afnemen. Er zijn ook een praktische tips die u kan volgen om de kans op reflux te verminderen: het hoofdeind van het bed hogerop plaatsen, de baby laten boeren na het eten, niet te snel eten, geen zware maaltijden gebruiken en 's avond geen warme maaltijd meer nuttigen.

Spastische colon - prikkelbare darm syndroom - PDS - IBS - spastische darm

Het is een vaak voorkomende darmaandoening waarbij het afdalend gedeelte van de dikke darm (colon descendens) in kramp verkeert. Het zijn vooral jongvolwassen vrouwen die hiervan last krijgen. Voorlopig heeft men nog een duidelijke oorzaak gevonden voor IBS, maar er zijn wel een paar risico factoren zoals stress en weinig opname van voedingsvezels. De patiënt krijgt last van buikpijn, darmkrampen, abnormale ontslasting, winderigheid, slijm in de ontlasting en een opgeblazen gevoel in de buik. Een onderzoek kan gebeuren aan de hand van een colonscopie (met een instrument voor de darm bekijkt men de binnenkant van de darm en kan men ook kleine ingrepen uitvoeren. Via de endoscoop kan men ook kleine afwijkingen zien in de dunne darm), en een sigmoïdoscopie (eveneens een instrument om de darm te bekijken, meer bepaald het laatste deel van de darm). Meestal bestaat de behandeling uit pijnstillers, medicijnen tegen constipatie, laxerende middelen n geneesmiddelen om de darm flexibeler te maken.

Spruw

Spruw is een ontstekingsreactie die veroorzaakt wordt door een gist die altijd op specifieke plaatsen in het lichaam aanwezig is, maar op een bepaald moment in een minder goed evenwicht zit. Spruw kan zowel rond de mond plaatsvinden als aan de billen. Maar als men spreekt over "spruw" heeft men het meestal over spruw aan de mond. De oorzaak van spruw ligt bi jde Candidia albicans, die altijd in het lichaam aanwezig is. Deze is meestal onschadelijk, maar kan wel - onder bepaalde omstandigheden- voor moeilijkheden zorgen. De patiënt heeft last van witte spikkeltjes in en/of rond de mond, dikwijls treden die spikkeltjes ook op ter hoogte van de billen en tepel. Wanneer spruw voorkomt op de tepel, kan dat voor erg hevige pijn zorgen. Zo erg dat de baby net meer van de tepel kan drinken.Om ervoor e zorgen dat u geen last krijgt van spruw dient u voor een goede mondhygiëne te zorgen, en bij zuigelingen moeten de spenen en flesjes gesteriliseerd worden. Moest u eens last krijgen van spruw, dan zult u medicijnen krijgen die tegen de ziekteverwekkende gist werkt.

Ziekte van Crohn

De ziekte van Crohn is een chronische ontsteking van de dunne en/of dikke darm waarbij zweren kunnen ontstaan. Die zweren en ontstekingen zorgen er vaak voor dat er maar een kleine doorgang meer is voor de stoelgang om te passeren waardoor de klachten nog erger worden. Het gebeurt ook, als de zweren groot genoeg zijn, dat ze zorgen voor gaatjes in de darmwand (darmperforatie). Het is een levenslange aandoening die vooral in Noord-Europese landen voorkomt, bij mensen tussen de 16 à 40 jaar. In sommige gevallen zijn er maar kleine zweertjes op de darmwand, in andere gevallen zijn het echt grote zweren die voor darmperforatie kunnen zorgen. Naast de indeling qua grootte, maakt men ook een indeling naar gelang de locatie waar de ontstekingshaarden en zweervormingen plaatsvinden (zie schematische voorstelling)

In sommige gevallen zijn er maar kleine zweertjes op de darmwand, in andere gevallen zijn het echt grote zweren die voor darmperforatie kunnen zorgen.

Helaas is de werkelijke oorzaak van de ziekte nog onbekend. Men kan wel een paar onderzoeken voeren om meer info te verkrijgen over de toestand van de ziekte. De meest voorkomende onderzoeken zijn bloedproeven, een endoscopie, een echografie en/of een CT-scan. De behandeling bestaat uit medicijnen die de klachten kunnen verminderen of wegnemen (helaas de oorzaak nog niet), daarnaast ook ontstekingsremmers en antibiotica (als dat nodig blijkt te zijn). Een chirurgische behandeling kan ook nodig zijn, maar die voert men pas uit als de zweren en ontstekingen voor grote problemen zorgen (darmperforatie of zodanige vernauwing van de darmwand dat de ontlasting nauwelijks of niet meer kan passeren) waarbij medicijnen niet voldoende soelaas brengen. In sommige gevallen zal men dan het getroffen stuk darm verwijderen.

_HOME